Có lẽ chủ đề nhảy việc chưa lúc nào là hết hot không chỉ trong cộng đồng IT nói riêng mà cả trong các ngành nghề khác nói chung.
Vậy khi nào nên nhảy việc? Cần lưu ý gì khi nhảy việc? Mình hy vọng qua bài chia sẻ từ chính kinh nghiệm bản thân (một chàng trai IT nhảy việc cũng … vài lần 😂) sẽ giúp bạn có thêm thông tin trọn vẹn nhất có thể để tham khảo.
I. Tốt hay Xấu?
Hiện nay rất nhiều ý kiến trái chiều cho rằng nhảy việc là xấu (“Giới trẻ không có tinh thần kiên nhẫn!” , “Trung thành là yếu tố quan trọng quyết định nên sự thành công của một người”, “Đứng núi này trông núi nọ” , … ).
Sẽ thật phiến diện nếu nhìn mọi thứ một cách tiêu cực và từ một phía như những ý kiến trên. Rõ ràng thì Nhảy việc không hề xấu! Giống như việc chơi game vậy, nếu chơi game điều độ không những giúp bạn giải trí mà còn tăng khả năng xử lý của não bộ. Câu hỏi nên đặt ra là bạn Nhảy việc có đúng cách chưa và Bạn có đang lạm dụng nó không thôi.
Để trả lời câu hỏi làm sao để Nhảy việc đúng cách? Bạn cần phải biết được …
II. Điều gì khiến bạn nhảy việc? 🤔
Trước khi bàn tới chuyện khi nào nên nhảy việc cùng ti tỉ thứ khác thì tụi mình nên nghía qua nguyên do đi chứ ha.
Chắc hẳn không thể nào đang yên đang lành lại có người muốn nhảy việc rùi nè (Ngoại trừ tự dưng bị đuổi 😅). Ở đây mình sẽ gom thành 2 yếu tố chính tác động tới quyết định của bạn:
- Yếu tố ngoại cảnh – Gồm các lý do như: Môi trường, Đồng nghiệp, Bạn bè (cùng ngành hoặc trái ngành), Khả năng thăng tiến, Tài chính.
- Yếu tố nội tâm – Vướng bận: Gia đình, Sức khỏe, Ước mơ, Quan điểm sống.
✔ Tác động ngoại lực – Từ Định luật 3 Newton tới Định luật 3 Nhảy việc
Xin mượn Phát biểu gốc của Nhà vật lý Newton: “Khi một vật tác dụng lực lên vật thể thứ hai, vật thứ hai sẽ tác dụng một lực cùng độ lớn và ngược chiều về phía vật thứ nhất.”
Và biến suy lại chúng ta có một định luật sau: “Khi một điều tác động lên quyết định nhảy việc của một cá nhân thì cá nhân đó sẽ đáp trả lại với cùng quyết tâm và phản ứng.” 😁
Sau đây sẽ là danh sách những yếu ngoại lực tác động tới quyết định nhảy việc mà bản thân và những người mình quen biết đã tổng hợp được từ chính trải nghiệm cá nhân
| Yếu tố | Giải thích lý do |
| Môi trường (công ty) | -[Văn hóa làm việc] Công ty không có văn hóa làm việc cởi mở và tiến bộ: + Làm việc 9 tiếng + OT nhưng lại bảo là vì sức khỏe nhân viên (Hỏi chấm❓ Chấm hỏi❓). + Văn hóa giúp đỡ nhau giữa mọi người không tồn tại mà chỉ toàn cạnh tranh. + Không đầu tư nâng cao chất lượng hoặc trải nghiệm cho nhân viên mà chỉ chăm chăm KPI và doanh thu. + Không thấy được tầm nhìn và sứ mệnh của công ty (Cái này nói chung khó nhận thấy nhưng đơn giản bạn sẽ thấy tinh thần của mọi người không hăng hái hết mình vì một mục tiêu nhất định). – [Văn hóa công sở] Thiếu tự do và sự gắn kết – trong giới hạn nhất định và hợp lý nhé 😘 + Tự do trong công việc và gắn kết trong mối quan hệ giữa người với người là điều mà ít người để ý nhưng lại có thể nói tác động rất sâu sắc với một số cá nhân (Như mình chẳng hạn 😂) + Có nhiều người bảo rằng đi làm là để làm việc chứ có phải chổ xã giao đâu. Mình không nghĩ như vậy, bạn bỏ ra 9 – 10/ 16 tiếng (8 tiếng ngủ) mà chỉ tập trung làm việc thì cuộc sống quá đỗi nhạt vị, không sớm cũng muộn bạn chỉ có thể là con robot. + Mình có một số ví dụ sau đây và hãy xem bạn có trong những tình huống này không nhé: ▶ Công ty quá khắt khe về nội quy giờ giấc, trễ bao nhiêu phút trừ bao nhiêu tiền. Mình không cổ súy việc đi làm trễ gần cả tiếng đồng hồ nhưng mình tin vào tôn chỉ chất lượng hơn số lượng. ▶ Tổ chức nào cũng có những quy định khắc khe nói chung và điều khoản bảo mật dữ liệu nói riêng. Điều này là đúng và rất cần! Nhưng dưới góc độ dân trong ngành Data, mình hiểu rõ sự quan trọng cũng như khả năng mà dữ liệu mang lại. Vậy nên mình tin sự cởi mở, giao đúng người đúng việc sẽ là quyết định quan trọng. ▶ Cách biệt tuổi tác và tình trạng bị cô lập: Không ai muốn cô đơn và cũng không ai muốn bị cho ra rìa trong một tập thể. Sự công nhận và tính tập thể là điều mà ai cũng cần nên nếu bạn rơi vào tình trạng này thì tin mình đi, bạn nên tìm một nơi mình thật sự thuộc về. 😘 – Điều kiện văn phòng từ tệ tới rất tệ: + Không gian tù túng chật hẹp + Không thoải mái (quá ồn, quá nóng/lạnh, …) + Cơ sở vật chất không đáp ứng được công việc (với dân IT là máy tính, và cái ghế cứu cột sống 😢) – Cấp trên sa thải (Cái này là đi lẹ lun 😂): + Do bản thân sai quy định. + Do công ty cắt giảm nhân sự. + Do…thấy ghét – Thề cái này có luôn é và có thể nói là bình thường dù chỉ gặp ở các doanh nghiệp nhỏ. |
| Đồng nghiệp | – Nguyên do xâu xa chủ yếu do cái tôi cá nhân của mỗi người quá lớn dẫn tới xích mích nội bộ. – Đồng thời lãnh đạo hay sếp trực tiếp không có khả năng hòa giải hoặc chính họ cũng là người có cái tôi lớn và trực tiếp là nguyên nhân gây … “khó ưa” |
| Tài chính | Có một nghịch lý là: “Cái gì ban đầu càng hấp dẫn bạn bấy nhiêu thì về sau bạn càng chán ghét nó bây nhiêu.” Rõ ràng mức lương bạn đang có là điều mà bạn từng mơ ước đúng chứ 😳 ➡️ Nhưng mà sẽ sai rất sai khi tự định giá bản thân mình thấp như vậy trong khi xăng nó còn lên giá vù vù ngoài kia kìa! |
| Khả năng thăng tiến | Thăng tiến có 2 loại: Thăng tiến vị trí, tiền lương và Thăng tiến kiến thức kinh nghiệm. Vậy khi nào mình nên chú ý cái nào? Hà hồi sẽ giải đáp 😂 |
| Bạn bè | Bạn bè cùng ngành sẽ khiến ta nôn nóng, Bạn bè trái ngành sẽ khiến ta ganh tị. Nhưng chắc vẫn quy chung lại là do “tài chính” , độ nổi tiếng và sự nhàn rỗi của bạn bè mình thui hà 😂 Nói hông đúng nữa thôi. |
✔ Nội thương – Thấm hơn bao giờ hết
Sau đây là những vấn đề cá nhân mà mình tin chính chúng ta khó có thể phớt lờ được vì nội thương thường khó trị hơn ngoại thương mà ha 😂
Bảng tổng hợp dưới đây chắc chắn không thể xếp hạng được vì vấn đề cá nhân nó nên mỗi người sẽ có một ưu tiên riêng. Vậy nên hay thử nghía qua xem mình có đang dính chỗ nào không nhen:
| Yếu tố | Giải thích lý do |
| Gia đình | Cá nhân mình từng trải yếu tố này nhiều nhất khi mà gia đinh có thành viên lớn tuổi và mình luôn phải ưu tiên cân bằng giữa thời gian làm việc học tập và chăm sóc gia đình. Nhưng mình luôn ưu tiên vì gia đình vì mình thấy hạnh phúc khi được gần hơn với gia đình mình ❤️ |
| Ước mơ | 🧭Ai trong chúng ta chắc chắn cũng từng có ít nhất 1 ước mơ. Và khi bạn nhận ra công việc hiện tại đang giết chết nó cũng chính là lúc bản thân nên suy nghĩ tới việc có nên từ bỏ công việc hiện tại để tìm tới công việc ta coi là hành phúc và hướng tới ước mơ của mình hay không. |
| Sức khỏe | – Đau lưng, Cận lòi mắt, Tuối già, Yếu … Nói chung là nhiều 😢 – Dù cho có là bệnh gì đi chăng nữa thì ít nhiều nó cũng tác động tới ta, tới công việc hiện tại có nên tiếp tục hay không vì một cách gián tiếp ta hiểu rằng: ➡️ Công việc đánh đổi sức khỏe ➡️Tiền bạc đánh đổi công việc ➡️ Và chính Tiền bạc cũng một phần ít nhiều nào đó quyết định cách ta chăm sóc sức khỏe. |
| Quan điểm sống | Quan điểm sống thật ra nó không tách biệt nhiều với những yếu tố ở trên nhưng là thứ thật sự ta có thể tác động dễ dàng nhất và thay đổi cũng nhanh nữa. Vì sao à? ➡️Sách: thứ có thể thay đổi quan điểm sống theo chiều hướng tích cực nhất và có thể đánh giá được – Đây thường là cách mình lựa chọn, mình sẽ bày cho các bạn sau. ➡️Từ những người nổi tiếng, truyền cảm hứng: Cách hay nhất cho những bạn…lười đọc sách 😂 ➡️Từ tri thức thức tỉnh, tự nhận thức được qua môi trường xung quanh: Mất nhiều thời gian nhưng một khi hình thành thì rất khó thay đổi. Ví dụ điển hình là ông bà chúng ta có những quan điểm được xem là cổ hũ nhưng thật ra ở thời điểm của họ thì đó là lựa chọn sáng suốt nhất á ❤️ |
Một số băn khoăn mà bạn nên cân nhắc …
1. Chuyện hợp văn hóa tưởng nhỏ nhưng hóa ra to
Thường gặp phải khi bạn mới sang một công ty mới và càng trầm trọng hơn khi bạn gắn bó với công ty cũ cũng như anh em đồng nghiệp chỗ cũ rất “bền chặt”. Chính mình cũng từng bị như vậy và ngay ngày đầu tiên luôn mình như muốn nhảy khỏi ghế và bỏ về luôn ấy chứ.
Nhưng mà hãy giúp mình ghi nhớ giùm mình hai câu thần chú này nhé:
Hãy cho chỗ mới này một cơ hội, để sau này mình nhìn lại không nói “Gía như …”
Câu thần chú 1
Và …
Có thể bạn chưa biết, mỗi người cần tối thiểu 21 ngày để làm quen, thích nghi với một lối sống mới, môi trường mới.
Câu thần chú 2
Vậy nên hãy thử xem biết đâu bạn quen được thì sao?
… Vậy nếu không quen được luôn thì sao nhở?
Không sao hết, trong trường hợp vậy thì hãy chuẩn bị lên đường tìm kiếm một bến bờ khác thui nè, giang sơn rộng lớn rồi cũng sẽ có chỗ hợp với bạn thôi nè 😘 Mạnh mẽ lên!
2. Thăng tiến mông lung như một trò đùa
Thật ra thì vấn đề này cũng tùy mỗi người thôi, trade-off cả! Vì sao à?
Mình lấy ví dụ như nếu bạn là người sống theo chủ nghĩa FIRE (nói cách khác bạn muốn tìm cảm giác tự do tài chính) Thì thật sự công việc chính của bạn đôi khi chỉ là việc duy trì mức sống hiện tại và vì bạn đã quen việc nên bạn sẽ thư thả hơn để đưa mối bận tâm của mình sang những dự án cá nhân của bạn.
Lúc này thì thật sự bạn nên cân nhắc giữa chuyện thăng tiến trong công việc và lý tưởng cá nhân. Mình nghĩ nếu thăng tiến về vị trí mà mức lương không lên được bao nhiêu thì không nên đánh đổi; nhưng nếu theo kiểu vượt bật so với hiện tại, nó giúp bạn thực hiện giấc mơ dễ dàng hơn và quan trọng là bạn kiểm soát được quỹ thời gian cá nhân thì cũng đáng để cân nhắc nhảy việc nhen.
🏆 Cố lên nhé mình tin bạn làm được.
3. My Family ❤
Một trường hợp cũng khá phổ biến nữa là liên quan tới gia đình và sức khỏe.
Nếu gia đình bạn có trẻ nhỏ cần chăm sóc, hay ba mẹ, ông bà bạn chỉ có bạn làm nơi nương tựa thì khi bạn đã cố gắng tìm mọi cách rồi nhưng vẫn không thể tìm ra giải pháp giúp bạn trung hòa được giữa công việc và gia đình, tới lúc này có lẽ bạn nên cân nhắc tìm một chỗ làm mới giúp cân bằng lại cuộc sống hơn.
Tin mình đi đừng quá tham lam ôm hết mọi chuyện vào người, sẽ không hiệu quả đâu. Xét cho cùng thì vấn đề tài chính thì bạn có thể sắp xếp để giảm chi tiêu, tìm thêm một công việc remote nào đó (Nếu lĩnh vực của bạn cho phép) hoặc tiết kiệm từ sớm để kinh doanh nhỏ lẻ gì đó. Nhưng thời gian bên gia đình, sức khỏe của chính bạn và của người thân là thứ bạn không nên đánh mất.
III. 🧭Khi nào nên hay không nên nhảy việc?
Ông bà ta có câu:
Biết người biết ta trăm trận trăm thắng
Ở trên chúng ta đã tìm hiểu về “ta” rồi, nên để nhảy việc thành công ta cần đào sâu về phần “người”.
Yếu tố “người” sẽ gồm 2 thành tố tạo thành: Thời điểm và Thời gian.
Thời điểm
Thời điểm khi nào chính muồi? Chắc chắn là khi ta nhận ra bản thân đang gặp phải hoặc tệ hơn là đang mắc kẹt trong một hoặc nhiều nguyên nhân trên.
Nhưng nếu chỉ dựa vào cảm giác và thị giác để đưa ra quyết định nhảy việc thì chưa đủ. Dựa trên kinh nghiệm cá nhân thì mình đưa ra thêm 2 yếu tố nữa để tăng khả năng chọn thời điểm chính xác:
Lưu ý: Cả hai yếu tố này đều xoay quanh việc bạn có bao nhiêu tiền tích lũy rồi. Mình khuyên là các bạn nên có ít nhất số tiền đủ chi tiêu cho các nhu cầu cơ bản của các bạn trong tối thiểu 6 tháng.
- Đầu tiên trong trường hợp bạn không có một khoản tích lũy nào cả, nói cách khác công việc cũ mang yếu tố sống còn luôn thì: Bạn phải đã và đang nhận được khoảng hai tới ba lời mời phỏng vấn đồng thời ít nhất một proposal chấp nhận thử việc.
- Còn trong trường hợp thứ hai thì sẽ dễ dàng hơn một chút, bạn có thể nghĩ giải lao (gap week / gap month) và bắt đầu tìm kiếm trong khoảng thời gian sau đó. Đây cũng là lý do vì sao mình khuyên mọi người xung quanh nên học cách tiết kiệm tiền nè.
Thời gian
Vì bài viết là từ góc nhìn của một chàng trai trong ngành IT nên mình sẽ canh theo kinh nghiệm của mình hen.
Theo mình thấy có 3 mốc thời gian trong năm bạn có thể nghĩ tới việc nhảy việc:
- Sau Tết
- Trước Tết vài tháng (1-2 tháng gì đó)
- Giữa năm (Tầm tháng 5-6-7)
Tại sao lại có 3 mốc thời gian trên nhỉ? Là vậy nè
Sau Tết
Mốc thời gian này thì dễ rùi vì thời điểm này đa phần mọi người đã lãnh tháng lương 13 của mình, tâm lý chung thì ai cũng muốn đợi tới lúc lãnh tháng lương 13 sau một năm dài mình làm việc cực nhọc mà.
Vậy nên đây là lúc các vị trí trống rất nhiều và hầu như thời điểm này các công ty cũng thường xuyên cấp Budget để tuyển thêm nhân viên mới
Trước Tết vài tháng
Lý do mình nghĩ nên chọn mốc thời gian này là vì khi bạn ra quyết định nhảy việc sau Tết cũng có nghĩ bạn đang tìm chỗ làm mới trước đó rùi. Vậy nên nếu tìm được chỗ nào thật sự ưng ý thì cũng nên nhảy nếu bạn cảm thấy bạn được lợi nhiều hơn việc ở lại.
Đồng thời có một lợi ích bảo hiểm như này: Hãy giả sử nếu bạn không đậu thử việc thì sao nè, rõ ràng bạn có cơ hội sau Tết nữa đúng chứ 😂
Giữa năm
Thời điểm này là thời điểm sinh viên ra trường, rất nhiều công ty tìm kiếm tài năng trẻ.
Mình xếp cuối vì có thể là budget của các công ty lúc này cũng không quá cao nêu bạn đang có nhu cầu tìm kiếm mức lương cao hơn. Nhưng mà biết đâu được nè hãy thử xem nếu như bạn thật sự muốn nhảy việc tới nơi rồi 😐
IV. Kinh nghiệm của mình khi nhảy việc
⭐ Chuẩn bị thật kỷ lưỡng
Nếu ví như công ty cũ như một ngôi nhà thứ hai (Bạn dành hẳn 8 tiếng/ngày ở đây cơ mà) thì việc rời bỏ nó cũng giống như việc ta trưởng thành hơn khi rời nhà và bước vào đời. Vậy nên ta cần chuẩn bị hành trang thật kỹ và hành trang đó bao gồm:
- Kiến thức đã học
- CV hoàn chỉnh
- Tinh thần và tâm lý sẵn sàng đối mặt
- Lời chúc may mắn từ đồng nghiệp cũ 😉
- Đã đọc qua bài viết của mình 🤣
⭐Tìm cơ hội ngay trước cả khi mình rời đi
Đây có lẽ là cách tốt nhất để bạn giảm thiểu rủi ro nếu như vấn đề tài chính của bản thân bạn không cho phép bạn ngừng làm việc.
Hoặc có một cách tốt hơn là bạn có thể tiếp kiệm trước một khoản đủ lớn (chi phí nhu cầu cơ bản trong 6 tháng) ngày từ lúc bạn bắt đầu có ý định nhảy việc, có như vậy thì sẽ đỡ áp lực hơn cho bạn nhiều nè
⭐Chọn đúng thời điểm và thời gian
Khoảng thời gian mình viết bài này là đầu 2023, thời điểm mà tình trạng Layoff khá là nhiều. Điều này đồng nghĩ với Cầu nhiều hơn Cung, nói cách khác đây là một trường hợp đặc biệt không theo khuôn mẫu ở trên và bạn cần nhạy bén tiếp thu thêm những thông tin thị trường như thế này (Không khó đâu nè, bạn có thể theo dõi mình vì mình sẽ giúp bạn tiếp cận những thông tin như thế này thường xuyên trên Profile LinkedIn của mình hoặc Fanpage hihi)
V. Kết luận
Trên đây mình đã tổng hợp hầu hết những vấn đề liên quan tới nhảy việc mà cá nhân mình đúc kết được từ chính kinh nghiệm của bản thân và những bạn bè xung quanh.
Mình hy vọng chủ đề nhạy cảm này ít người nói tới nhưng lại vô cùng quan trọng có thể giúp bạn có cái nhìn đúng đắn hơn và sự chuẩn bị tốt hơn cho quyết định quan trọng của bạn
